Wyszukiwarka

Menu

Polowanie na generaa

  • Polowanie na Generaa
  • Polowanie na Generaa

Za wrotami cudw

  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw

Lewiatan Krlowej Bony

  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony

Oferty

Do autora

Strona gwna Spdzielczo Ustawy majce pogry ostatecznie polsk spdzielczo przygotowa profesor Krzysztof Pietrzykowski, sdzia Sdu Najwyszego

PDF Drukuj Email

BY SDZI WE WASNEJ


SPRAWIE


Rozmowa z Alfredem Domagalski, prezesem zarzdu Krajowej Rady Spdzielczej

- Na caym wiecie, w tym najbardziej rozwinitych pastwach gospodarczo, spdzielczo uwaa si za jedn z si napdowych gospodarki. Dlaczego w Polsce dy si do wymazania jej z mapy gospodarczej?

- Pastwo powinno sta na stray praw wszystkich obywateli. W szczeglnoci tych najsabszych. Dotyczy to rwnie sfery gospodarczej. Dla rzdu wszystkich obywateli nie powinno mie znaczenia, czy dany podmiot gospodarz jest spk prawa handlowego, przedsibiorstwem pastwowym, komunalnym, czy te spdzielni.

Niestety, w Polsce z rnych wzgldw, prbuje si narzuci suszne formy do prowadzenia dziaalnoci gospodarczej, a inne wybi z gowy. Rodzi to rne podejrzenia, ktre niekoniecznie pokrywaj si z prawd. Moe s nawet wyolbrzymione. Na przykad coraz goniej mwi si o agentach obcego, czy te midzynarodowego kapitau w sferach rzdowych. O rnych powizaniach kapitaowych rzdzcych. O potnym wpywowym lobby deweloperskim, ktre ma olbrzymi wpyw na decyzje rzdu. Itd. Ile w tym prawdy, ile pomwie? Na to pytanie powinny odpowiedzie suby czuwajce nad bezpieczestwem pastwa.

Osobicie mam nadziej, e anty-spdzielczy kurs kolejnych ekip rzdzcych w Polsce po 1981 r. wynika w braku znajomoci historii spdzielczo, braku wiadomoci, e spdzielczo narodzia si w wyniku rewolucji buruazyjnej, a nie padziernikowej, e jest przede wszystkim narzdziem gospodarki rynkowej, ktry daje moliwo mniej zamonym mieszkacom pastwa do uczestnictwa w yciu gospodarczym i spoecznym.




- II Rzeczypospolita rwnie wspieraa spdzielczo. Ustawa o spdzielczoci z 29 padziernika 1920 r. naleaa w tej materii do jednej z najlepszych na wiecie. Dlaczego III Rzeczypospolita nie nawizuje do tej tradycji?

- Zoyo si na to wiele czynnikw. wczesne polskie elity polityczne byy przede wszystkim wiadome roli etosu spdzielczego w walce o zachowanie polskiej tosamoci spoeczestwa w poszczeglnych zaborach oraz o odzyskanie niepodlegoci Polski. Rozumiay te, e nie zbuduje si silnego pastwa bez spdzielczego sposobu gospodarowania, e spdzielczo jest wanym narzdziem do aktywizacji gospodarczej pastwa oraz mniej zamonej czci spoeczestwa. Zdaway sobie spraw, e im bardziej bdzie rozwinite gospodarczo pastwo w oparciu o polski kapita, tym wicej bdzie znaczyo na mapie politycznej wiata. O polski kapita, a nie zagraniczny. Dlatego dbay, aby na rynkach polskim i wiatowym byo jak najwicej polskich wyrobw finalnych oraz rozwj sieci handlu znajdujcego si w polskich rkach, w tym prowadzonego przez spdzielnie, na przykad PSS ?Spoem?. Przejawiao si to midzy innymi poprzez tworzenie dobrego prawa, w tym spdzielczego.

- Na drodze czyich interesw stoi spdzielczo?

- Sadz, e bardziej spdzielczo jest niedoceniana jako narzdzie napdzajce gospodark, ni konkurent na drodze do wielkich interesw. Jej udzia w gospodarce spad do 1 procenta PKB. Przed 1989 r. wynosi 9,5 procenta. W wikszoci krajw wysokorozwinitych wynosi 6 procent.

Nie naley jednak zapomina, e spdzielczo w wielu dziedzinach gospodarki odgrywa znaczc rol. Na przykad rynek mleczarski w 70 procentach naley do spdzielczego mleczarstwa. Do spdzielczoci naley 15 tysicy rnej wielkoci sklepw. Banki Spdzielcze i Skoki to blisko 10 procent sektora bankowego w Polsce. itd.

Wedug mnie nieprzychylno elit rzdzcych w stosunku do spdzielczoci bardziej wynika z nieuzasadnionych uprzedze politycznych ni prb eliminacji ze wzgldw ekonomicznych.

- Coraz goniej mwi si, e spdzielczo stana na drodze do penego przejcia polskiej gospodarki przez wielkie midzynarodowe korporacje. Std kolejne krucjaty prawne wymierzone w jej podstawy organizacyjno-zarzdcze. Na ile te opinie s prawdziwe?

- Nie podejrzewam, aby wielkie koncerny spiskoway przeciwko spdzielczoci. Wane jednak jest, aby warunki prawne ich funkcjonowania nie byy korzystniejsze ni dla spdzielni. Tymczasem w spdzielczo uderza na przykad podwjne opodatkowanie.

- Czy osoby forsujce antyspdzielcze prawo mona nazwa agentami midzynarodowego kapitau?

- Raczej ignorantami gospodarczymi. Trudne jest dla nich na przykad do zrozumienia, e gospodark mog nakrca nie tylko podmioty gospodarcze nastawione na maksymalizacj zysku, ale rwnie dce do zaspokojenia potrzeb czonkw wsplnoty poprzez kreowanie rnorakiej aktywnoci, w tym ekonomicznej, budujce wizi spoeczno-gospodarcze, urzeczywistniajce w swym dziaaniu gospodarczym idee samorzdnoci i demokracji oraz dobra wsplnego. Nie dochodzi do nich, e spdzielnie nie wywo wypracowanych pienidzy za granic lecz przede wszystkim inwestuj w lokalnym rodowisku, wspomagajc tym samym jego rozwj.

Szkoda, e wiat polityki nie zrozumie i nie docenia spdzielczych idei! Dopki nie wyzwoli si z uprzedze politycznych i nie przewartociuje swojego mylenia, dopty nie bdzie szans na przygotowanie waciwego, zgodnego z ?Deklaracj Spdzielczej Tosamoci?, ustawodawstwa.

- Czy w polskim prawie spdzielczym mona jeszcze co bardziej popsu?

- Wiele zapisw, ktre mona znale w projektach ustaw o spdzielczoci forsowanych przez posa Platformy Obywatelskiej, Lidi Staro, jest dla spdzielczoci bardzo szkodliwych. Najbardziej destrukcyjne dotycz spdzielczoci mieszkaniowej. Wszystkie pod demagogicznymi hasami uwaszczenia czonkw spdzielni, stworzenia im moliwoci dowolnego dysponowania wasnoci, wymierzenia sprawiedliwoci prezesom spdzielni itp. Mam nadziej, e jednak zwyciy zdrowy rozsdek i spdzielczo stanie si sia napdow polskiej gospodarki.

- Jak ocenia pan prac Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektw ustaw z zakresu prawa spdzielczego?

- Sygnay, jakie dochodz z jej prac nie s jednoznaczne. Due obawy budz prby zdominowania prac Komisji przez niektrych posw. Nie zrozumiaa jest bierna postawa duej czci posw, chocia rozumiem, e wynika ona z braku dostatecznego rozumienia systemu spdzielczego. Dlatego jako rodowisko spdzielcze musimy tym posom dostarcza niezbdnej wiedzy z tego zakresu. Inaczej mog si pojawi rozwizania przypadkowe, nie koniecznie dobrze suce spdzielniom.

- Co ma pan na myli?

- Na caym cywilizowanym wiecie bezwzgldnie przestrzega si zasady, e nie mona by sdzi we wasnej sprawie. Tymczasem w Polsce w przypadku prawa spdzielczego zostanie ona powanie naruszona. Dwa projekty ustaw spdzielczych forsowane przez pose Lidi Staro przygotowa profesor Krzysztof Pietrzykowski, sdzia Sdu Najwyszego. Zapisy jego autorstwa s systematycznie przepychane. Co najmniej niezrczno w tej sytuacji jest ju oczywista. Kiedy ustawa z jego propozycjami zostanie uchwalona, dojdzie do sytuacji, e czowiek, ktry przygotowa projekt ustawy, jest take ekspertem w Komisji Nadzwyczajnej, bdzie take rozstrzyga spory jakie zapewne pojawi si przy jej stosowaniu.

- Czyje interesy reprezentuj osoby pokroju pose Lidii Staro?

- Chciabym, aby jej dziaania wynikay z jej wasnych przekona!

- Na jakich zasadach powinno si opiera prawo spdzielcze?

- Ustawa spdzielcza, ktra wejdzie w ycie powinna przede wszystkim okrela rol i miejsce spdzielczoci w systemie spoeczno-gospodarczym polskiego pastwa. Powinno by w niej wyrazicie zaakcentowane, e jest odrbnym od form komercyjnych sposobem aktywnoci zawodowej i spoecznej ludzi. Tymczasem brak zrozumienia istoty spdzielczoci powoduje wpisywanie jej w ramy prawne waciwe dla podmiotw czysto komercyjnych, co zaprzecza zasadom i wartociom spdzielczymi. Co gorsza, coraz mniej osb zwraca uwag na dysonans, jaki powstaje midzy zym ustawodawstwem spdzielczym, a Midzynarodowymi Zasadami Spdzielczymi.

Dla rzdzcych ekip wielce niezrozumiaym jest, e istota spdzielczoci dotyczy przywrcenia wizi ekonomicznych czonkw ze swoj spdzielni oraz konieczno wdroenia systemu wsparcia akumulacji kapitau. Dla nich te fundamenty, na ktrych mona rozbudowa i wzmocni spdzielczo, s co najmniej mtne. Nie przyjmuj do wiadomoci, e strategia rozwoju spoeczno-gospodarczego wiata, oparta wycznie na efektywnoci ekonomicznej i ?niewidzialnej rce rynku?, jest zawodna i kryzysogenna. Nie chc sysze, e rozwoju wiata i dobrobytu ludzi nie zapewnimy wycznie przez koncentracj wasnoci, a tym samym poprzez koncentracj bogactwa i wadzy. Dla nich bardzo obco brzmi, e trway, zrwnowaony rozwj jest moliwy przy aktywnoci i zaangaowaniu w procesy gospodarcze jak wikszej liczby ludzi..

Prawo spdzielcze powinno zapewnia trway i harmonijny rozwj upowszechniania wasnoci oraz budowania rzeczywistej, a nie iluzorycznej, demokracji, gdy spdzielnie s znakomit form realizacji tych celw.

- Dzikuj za rozmow.

Rozmawia: Henryk Nicpo

 

reklama


Na gorco

Ksiki

Reportae i publicystyka