Wyszukiwarka

Menu

Polowanie na generaa

  • Polowanie na Generaa
  • Polowanie na Generaa

Za wrotami cudw

  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw

Lewiatan Krlowej Bony

  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony

Oferty

Do autora

Strona gwna Spdzielczo Mam nadziej, e wszystkich czonkw komisji nadzwyczajnej czy jeden cel - przygotowanie dobrego prawa spdzielczego.

PDF Drukuj Email

Cel ten jest jednak rnie definiowany i postrzegany. Wydaje si, e powinno si go osign w poszanowaniu dotychczasowego dorobku, w zgodzie z midzynarodowymi zasadami spdzielczymi i z uwzgldnieniem nowych wyzwa spoecznych i gospodarczych

EWOLUCJA PROSPӣDZIELCZA

Rozmowa z Markiem Gosem, przewodniczcym Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektw ustaw z zakresu prawa spdzielczego


- Ustawa o spdzielniach z 29 padziernika 1920 r. naleaa do jednych z najlepszych na wiecie. Jest stawiana jako wzr pod kadym wzgldem. Zapisy legislacyjne zawarte w niej sprzyjay rozwojowi gospodarki II Rzeczypospolitej i wzmacniay struktury pastwa. Dlaczego III Rzeczpospolitej nie sta na rwnie dobr ustaw spdzielcz?


- Posom i senatorom po odzyskaniu. przez Polsk w 1918 r niepodlegoci po 123 latach od rozbiorw dokonanych Przez Rosj, Prusy i Austri zaleao przede wszystkim na stworzeniu dobrego prawa. Zdawano sobie spraw, e poszczeglne zapisy w ustawach mog sprzyja albo szkodzi pastwu. Grupy interesu zdaway sobie spraw, e walczc o swoje, nie mog przekroczy granicy przyzwoitoci. Celowe i wiadome tworzenie zapisw i luk prawnych pod zapotrzebowanie lobbystw byo nie do pomylenia. Posugiwanie si prawem oraz wrzaw ideologiczn w celu zawaszczania majtku pastwowego uchodzio za co niegodnego. Kancelarie prawnicze nie miay do siy, aby gmatwa prawo pod wasne potrzeby. Dobre prawo byo takie, ktrego zapisy rozumieli nawet proci ludzie. Nikomu nie przychodzio do gowy roztrzsa, czy dany rodzaj prowadzonej gospodarki ma rodowd pozaborczy. Dla autorw ustawy o spdzielniach, wane byo, by jak najwiksz cz spoeczestwa pobudzi do dziaalnoci gospodarczej. Na to bya zgoda polityczna. To leao w interesie pastwa. W III Rzeczypospolitej z rnych wzgldw postpuje proces psucia prawa. Ustawy s coraz bardziej pogmatwane, niezrozumiae dla przecitnego obywatela i aby nie popeni jakiego prawnego bdu lub nie wpa w prawn puapk, koniecznym staje si przy tworzeniu prawa angaowanie mniejszej lub wikszej rzeszy prawnikw. Niestety, pojedynczy pose, niewiele moe zdziaa, aby powstrzyma to zjawisko. Spoeczestwo biernie si temu przyglda, za elity na to przyzwalaj.

Kolejne prby ustanowienia w ostatnich 20 latach dobrego prawa spdzielczego nie powiody si gwnie z przyczyn politycznych. Pojawiajce si inicjatywy poselskie lub prezydenckie koczyy si fiaskiem. Znamienne jest, e w tym okresie nie pojawi si aden rzdowy projekt.wiadczy to moe o tym, e materia jest skomplikowana i trudna do uporzdkowania lub, e kolejnym rzdom niewiele zaley na wzmocnieniu i zapaleniu zielonego wiata dla spdzielczoci.


- Przez pastwa czonkowskie Unii Europejskiej spdzielczo jest wspomagana na rne sposoby. Stanowi wan cz ich systemu ekonomicznego. Midzy innymi amortyzuje saboci gospodarki rynkowej podczas kryzysw oraz jest traktowana jako powany sojusznik pastwa w realizacji zada spoecznych, kulturalnych, owiatowych itp. Dlaczego w Polsce tak nie jest?

Myl, e nie dojrzelimy politycznie i gospodarczo, ale przede wszystkim mentalnie do takiego zdroworozsdkowego mylenia jak nasi zachodni ssiedzi. Pamitajmy jednak, e w przeciwiestwie do nich mamy znacznie trudniejsze dowiadczenia historyczne, gdzie wypaczony model spdzielczoci pozostawi pewn niech i funkcjonujce dalej mylenie steoretypowe.

Biorc przy tym pod uwag fakt, e spdzielczo posiada olbrzymi dorobek, a co za tym idzie i majtek nie brakuje osb i rnych grup kapitaowych, ktre z chci by go zawaszczyy. Do tego zbyt wiele znaczcych osb w pastwie nie przyjmuje do wiadomoci, e jest on prywatnym mieniem czonkw spdzielni, a nie pastwowym, czy te komunalnym. Std pojawiaj si m.in koncepcje o uwaszczeniu czonkw spdzielni.

Spdzielczo wg. mojej oceny nie ma dzi w Polsce nalenego miejsca, zarwno w sektorze spoecznym jak i gospodarczym. Jest przy tym niewyrazista, wtoczona pomidzy spki prawa handlowego i innych uczestnikw rynku, nie przyciga szczeglnymi korzyciami i pen przejrzystoci dziaania.

Postulowane i konieczne w najbliszej perspektywie jest rwnie dopuszczenie podmiotw spdzielczych do korzystania z europejskich rodkw pomocowych, co aktualnie nie jest moliwe.

Potrzebne jest wic w pierwszej kolejnoci trafne i precyzyjne zdefiniowanie w ustawie ustrojowej - czym jest spdzielnia, jakie s jej wyrniki i atrybuty, a dopiero pniej procedowa inne obszary wcznie z przepisami podatkowymi.

Dochodz te gosy ktre nie su dobrze brany o dyskryminacji, czy delikatniej mwic braku poszanowania i respektowania przez organy statutowe spdzielni praw szeregowych czonkw. Dla ich gosicieli wierchuszka spdzielni to feudaowie ciemi꿱cy spdzielcw.

W samej spdzielczoci odnotowuje si niestety przypadki wystpujcych nieprawidowoci zwizane z zarzdzanym mieniem lub wyanianiem organw przedstawicielskich.

rdem tego moe by "dziurawe" czy niedostosowane do realiw prawo lub po prostu nieetyczne i bezduszne zachowanie niektrych dziaaczy spdzielczych.

S to rzadkie przypadki, ktre zdarzaj si te w innych rodowiskach, niemniej rzucaj ze wiato na ruch spdzielczy.


- Jakie ustawy z zakresu prawa spdzielczego ma przygotowa Komisja Nadzwyczajna, ktrej Pan przewodniczy?

- Do komisji zostao skierowanych osiem projektw ustaw dotyczcych prawa spdzielczego. Cztery z nich, autorstwa PO, PSL, RP i Senatu, dotyczy regulacji caoci prawa spdzielczego. Znajduj si te cztery projekty dotyczce funkcjonowania spdzielni mieszkaniowych. Przygotoway je PO, SLD i PiS oraz Senat. W tej sytuacji wiele wskazuje na to, e zostan przygotowane dwa projekty ustaw. Pierwszy oglny - systemowy, za drugi o spdzielniach mieszkaniowych. Problem polega na tym, e w wielu przypadkach sprzecznoci pomidzy poszczeglnymi lansowanymi rozwizaniami legislacyjnymi s trudne do pogodzenia.

Nasuwaj si pytania jak procedowa, ktry projekt ma by rozpatrywany w pierwszej kolejnoci - ustrojowy czy o spdzielniach mieszkaniowych, jaki projekt powinien by bazowy, czy zarzdza wysuchaniu publiczne, czy pracowa w gronie caej komisji, czy na wyonionych podkomisjach.

Te i inne wtpliwoci ju na najbliszym posiedzeniu rozstrzygnie Komisja.


- Jest a tak le?! Jakie proponowane zapisy najbardziej dziel czonkw komisji?

- Najdalej id rozwizania proponowane przez koalicjanta, a wic PO. W projekcie ustrojowym szczeglnie ostrej krytyce poddawany jest pomys, by mona byo sprzedawa bez ogranicze udziay czonkowskie i propozycja wyprowadzenia lustracji poza system.W propozycji dotyczcej ustawy o spdzielniach mieszkaniowych nieprzejednanych przeciwnikw wydaje si mie zapis, by do utworzenia wsplnoty mieszkaniowej wystarczyo wystpienie ze spdzielni mieszkaniowej jednego z jej dotychczasowych czonkw i mia on podobne uprawnienia jak pozostali w spdzielni czonkowie razem wzici. Przepisw "niezgody" w poszczeglnych projektach proponowanych ustaw jest o wiele wicej. Dla mnie jest to mocno kopotliwa sytuacja, gdy jako przewodniczcy nadzwyczajnej komisji musz szuka kompromisw i konsensusw na obszarach trudnych do pogodzenia. Do tego wszyscy czonkowie komisji musz pamita, aby proponowane rozwizania byy zgodne z konstytucj. Niestety, wczeniej autorzy wielu zapisw dotyczcych spdzielczoci o tym zapominali. Przechodzili do porzdku dziennego nie przyjmujc do wiadomoci, e w pastwie praworzdnym takie przypadki nie powinny mie miejsca. A jeli tak si dzieje, wszystkie rodzaje wadzy, ustawodawcza, wykonawcza i sdownicza zaczynaj traci na autorytecie.

- Kto jak kto, ale ustawodawca w szczeglny sposb powinien przestrzega porzdku konstytucyjnego. Na przykadzie prawa spdzielczego wida, e zbyt czsto w Polsce prawo traktuje si instrumentalnie, do zaatwiania egoistycznych interesw rnych grup nacisku.

- Mam nadziej, e w stosunku do owocw pracy Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektw ustaw z zakresu prawa spdzielczego tego zarzutu nie bdzie mona uczyni.

- Dotychczas jednak w stosunku do spdzielczoci stanowiono prawo represyjne zmierzajce do wymazania jej z mapy gospodarczej Polski.

- Rozumiem gorycz spdzielcw. Od 1989 r. ustawodawca wyrzdzi im mnstwo krzywd, wyliczenie ich wszystkich zajoby sporo czasu. Dysponowanie ich majtkiem, czyli prywatnym, nie powinno si zdarzy w pastwie, ktre chce uchodzi za praworzdne. Ale wrmy na chwil do spdzielczoci mieszkaniowej.

Po pierwsze spdzielczo mieszkaniow wadze pastwowe i samorzdowe musz uzna i traktowa jako sojusznika, ktry jest najlepszym partnerem przy realizacji polityki zapewnienia modemu pokoleniu wasnego mieszkania. Zakup mieszkania od dewelopera wymaga zdolnoci kredytowej jego nabywcy. Spdzielczo otwieraa drog do zamieszkania we wasnym mieszkaniu modym rodzinom, ktre takiej zdolnoci nie maj. Uderzenie w system spdzielczych mieszka lokatorskich zamkn im t drog.

Pomimo tego spdzielczo wspomaga pastwo na polu polityki kulturalnej, owiatowej, rekreacyjnej i sportowej, dbaoci o miejsce w spoeczestwie osb w podeszym wieku itd.

Po drugie spdzielnie relatywnie tanio buduj i administruj mieniem, czsto mieniem starym i wyeksploatowanym i po trzecie przetrway wiele cikich prb na przestrzeni ostatnich dekad co wiadczy o ich efektywnoci i skutecznoci.

- Czy w nowej ustawie o spdzielczoci znajdzie si zapis, e jest ona trwaym elementem gospodarki polskiej i nie bdzie dyskryminowana prawnie, gospodarczo, finansowo i podatkowo w stosunku do innych podmiotw gospodarczych.

- Te prawa s pochodnymi zapisw konstytucyjnych i myl, e nie trzeba ich powtarza w ustawie. Prepisy szczegowe musz by skonstruowane tak, aby faktycznie realizoway zasad rwnoci podmiotw wzgldem prawa i w prawie tym moliwie precyzyjnie wyodrbniay spdzielczo.


- W Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektw ustaw z zakresu prawa spdzielczego zasiada jednak wielu posw, ktrzy myl inaczej. Wypracowanie konsensusu przy opracowywaniu projektw ustaw nie bdzie wic wcale atwe.

- Mam nadziej, e wszystkich czonkw komisji czy wraliwo, logika i troska o rozwj spdzielczoci w Polsce. Jeli tak jest naprawd, to znajdzie si paszczyzna do wypracowania porozumienia, by spdzielczo suya jak najlepiej interesom spoecznym i gospodarczym dla dobra caego pastwa.

- Ile ustaw o spdzielczoci komisja przygotuje?

- Najprawdopodobniej dwie. Jedn ustrojow, dotyczc caej spdzielczoci, za drug regulujc funkcjonowanie spdzielczoci mieszkaniowej.

Rozmawia: Henryk Nicpo


 

reklama


Na gorco

Ksiki

Reportae i publicystyka