Wyszukiwarka

Menu

Polowanie na generaa

  • Polowanie na Generaa
  • Polowanie na Generaa

Za wrotami cudw

  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw
  • Za wrotami cudw

Lewiatan Krlowej Bony

  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony
  • Lewiatan Krlowej Bony

Oferty

Do autora

Strona gwna Kultura Mocno si zastanw zanim wypowiesz abrakadabra

PDF Drukuj Email


WIELKANOCNA MAGIA ZAKL


Kto i kiedy ustanowi niedziel dniem wolnym od pracy? Dlaczego liczba siedem uwaana jest za szczliw? Dlaczego tydzie ma siedem dni? Co oznacza zwrot ?Prima aprilis?? Skd si wzio wyraenie ?Hokus pokus?? Co oznacza sowo ?abrakadabra? Przygotowujc si do wit Wielkanocnych warto znale odpowiedzi na te pytania, chociaby po to, aby lepiej zrozumie codzienno

Oto one:

Niedziela dniem wolnym od pracy

Niedziela zostaa ustanowiona dniem wolnym od pracy dopiero w 321 r. przez cesarza rzymskiego Konstantyna Wielkiego. Dotychczas chrzecijanie, podobnie jak ydzi, witowali sobot. Poganie bardziej si skaniali by dniem witym by ?Dies Solis?, czyli dzie soca (niedziela) Wadca, ktry sprawi, e chrzecijastwo w jego imperium stao si religi penoprawn postanowi, e dniem wolnym od pracy bdzie niedziela. Podpisany przez niego edykt stwierdza: ?Czcigodny dzie soca (venerabilis dies Solis) winien by wolny od rozpraw sdowych i od wszelkich zaj ludnoci miejskiej, jednake mieszkacy mog w tym dniu swobodnie uprawia rol, czsto si bowiem zdarza, e wanie wtedy wypada najkorzystniejszy moment orania ziemi lub sadzenia winoroli, nie naley wic traci sposobnoci danej przez niebiask opatrzno?.

Kilka miesicy pniej w reskrypcie, czyli odpowiedzi na zapytania urzdnikw, sdziw oraz osb prywatnych w kwestiach prawnych, doda:.

?Cho wydaje si rzecz niestosown zakca czcigodny dzie soca sporami i ktniami w sdach, to jednak byoby mie i przyjemne spenianie wwczas spraw podanych; wolno wic w tym dniu wyzwala niewolnikw oraz dokonywa emancypacji (prawnego wypuszczania dzieci spod wadzy ojcowskiej).?

Na ustanowienie niedzieli dniem wolnym od pracy wraz z wyjtkami przysta rwnie papie Sylwester I. Duo pisa na ten temat m.in. Aleksander Krawczuk.

Od tego czasu wiele si zmienio, przestao przede wszystkim istnie cesarstwo rzymskie, a edykt Konstantyna Wielkiego dalej obowizuje. Nie tylko niedziela jest dniem wolnym od pracy, ale rolnicy ze wzgldu na warunki atmosferyczne, jeli ratuj plony, mog bez grzechu pracowa w niedziel.

Siedem liczba szczliwa i siedmiodniowy tydzie

Staroytni kapani uwaali, e kadej nocy na niebie bka si siedem bdnikw: Soce Ksiyc, Mars, Merkury, Wenus, Jowisz, Saturn. Po swojemu nazywali je planetami. Na niebie mona byo jeszcze dostrzec siedem gwiazd Wielkiego Wozu, siedem Maego Wozu, siedem Plejad, crek tytana Atlasa dwigajcego sklepienie niebieskie na barkach, siedem gwnych gwiazd gwiazdozbioru Oriona. Do tego Ksiyc, co siedem dni wchodzi w now faz. Kapani obserwujc niebo doszli do wniosku, e wszystko lubi sidemk. .Dla nich siedem stao si liczb idealn. Gwarantowao szczcie w yciu. Egzemplifikowao cao i jej dopenienie. Symbolizowao doskonao i wadz nad wiatem. Dlatego powtarzali panta filebdoma. ycie mczyzny opisali tak: Chopcu wyrastaj zby na cae ycie do lat siedmiu. Po nastpnych siedmiu dojrzewa pciowo. W trzeciej sidemce teje i zarost pokrywa mu twarz. W czwartej mczyzna jest najsprawniejszy fizycznie pod kadym wzgldem. W pitej przychodzi kolej na maestwo i posiadanie potomstwa. W szstej umys mczyzny zadziwia najtsze gowy. W sidmej i smej najlepiej potrafi mwi to, o czym myli. W dziewitej umys jeszcze wieci, chocia lekko blednie. Temu za, kto przey caych dziesi sidemek, pozostao spokojnie czeka, aby jego los si dopeni i dostpi sidmego nieba.

Nic wiec dziwnego, e w yciu penym sidemek, tydzie musia mie wanie tyle dni. Staroytni kapani nie mieli wyjcia, musieli nazwa kady dzie tygodnia od nazwy jednej z siedmiu planet bdzcych po niebie. Dlatego niedziel nazwali dies Soli, poniedziaek dies Lunea, wtorek dies Martis, rod Dies Merkuri, czwartek dies Jovis, pitek dies Weneris, sobot dies Saturni. Nie wiedzieli, e Soce jest gwiazd, a Ksiyc nie jest planet. Nie zdawali sobie sprawy, e to co widz, to nie adne wcielenia bogw, tylko czstka wszechwiata.

Do dzi poniedziaek po francusku, angielsku, niemiecku, hiszpasku, dusku i w innych jzykach to dzie ksiyca: lundi, Monday, Montag, lunes, Mandag itd. ? odpowiedzia achmyta. Podobnie rzecz przedstawia si z kolejnymi dniami... Tylko w jzyku polskim i innych jzykach sowiaskich nie ma ladu po prawdziwych nazwach dni tygodnia. Ale mimo przeciwnoci losu liczba siedem dalej uwaana jest za szczliw, chocia mao kto wie, dlaczego?

Prima aprilis

Do dobrego tonu naley 1 kwietnia kogo nabra, celowo wprowadzi w bd lub oszuka, a nastpnie powiedzie gosem penym zadowolenia prima aprilis. Zwrot ten brzmi niczym magiczne zaklcie rozgrzeszajce kade bezecestwo. Niezrozumiae, tajemnicze, zdumiewajce. Daje przyzwolenie na robienie artw i kawaw, celowe kamanie oraz konkurowaniu w poczynaniach, aby inni uwierzyli w co wymylonego i nieprawdziwego. Tymczasem sowa te pochodz z aciny i oznaczaj dosownie 1 kwietnia.

Kiedy zaczto artowa 1 kwietnia? Trudno powiedzie, ale zwyczaj ten na pewno nawizuje do dawnych starorzymskich praktyk. Wiele wskazuje, e rodowd artowania i okamywania dla zabawy wywodzi si z rzymskiego wita Veneralia. Obchodzonego wanie 1 kwietnia. W tym dniu dozwolone byy kaway, arty i wygupy. Lud odgrywa komiczne, mieszne sceny, mczyni przebierali si za kobiety. W damskich okryciach, perukach taczyli na ulicach, co nie przydarzao im si innego dnia. Byo ono poczone czsto ze witem Fortuny Virilis (bogini przynoszcej szczcie) i Cerialiami (ku czci Ceres, bogini wegetacji i urodzajw).

Genezy zabawy kamstwem 1 kwietnia naley rwnie upatrywa w zwyczaju Cerialii, ktry to obchodzony by na pocztku kwietnia na cze bogini Ceres. Przypominano w ten sposb, e kiedy poszukiwaa swojej porwanej crki, zostaa oszukana i wyprowadzona w pole. Grecy przekonuj, e dzie ten bardziej jest zwizany z mitem o Demeter i Persefonie. Demeter poszukujc uprowadzonej do Hadesu crki Persefony nasuchiwaa jej gosu. Niestety, zostaa zwiedziona przez echo.

Pogaski rodowd prima aprilis nie podoba si wielu nadgorliwym teologom Dlatego zaczli oni gosi, e 1 kwietnia urodzi si Judasz Iskariota i dlatego dzie ten kojarzy si z kamstwem, obud, faszem i nieprawd.

Hokus-pokus

Jednym z najbardziej popularnych zakl jest: ?Hokus pokus?. Wypowiada si je czsto, gdy czarami chce si jedn rzecz zamieni na drug, albo co znikno z oczu. Tych sw majcych czyni czary uywaj chtnie iluzjonici i wszelkiej maci magicy. W tej sytuacji nie sposb nie zada sobie pyta: Co one w rzeczywistoci znacz? Jaki jest ich rodowd? Skd si wziy?

Odpowied na to pytanie jest wrcz niewiarygodna. Najbardziej popularne zaklcie pochodzi ze witej mszy, z przeistoczenia. Przez wiele wiekw kapani po acinie powtarzali: Hoc est corpus mei. To jest ciao moje. I dokonywa si na oczach wiernych cud. Ciao Boe stawao si chlebem. Proci ludzie na rne sposoby przeinaczali te sowa. M.in. na hokus pokus. Podchwycili to podczas reformacji protestanci, ktrzy nie uznaj przeistoczenia i zaczli uywa tego zwrotu w sposb przemiewczy. Inni uznali, e idealnie ono zastpuje sowo ?cud?. Dla sprawienia wraenia, e czyni si czary, mao atrakcyjnie brzmi powiedzenie : Oto cud! Co innego; Hokus pokus.

Abrakadabra

Innym popularnym zaklciem jest: Abrakadabra. Czsto jest nawet naduywane, jako zabawny magiczny zwrot pozbawiony konkretnego znaczenia. Niektrzy jzykoznawcy dowodz, e pochodzi z jzyka aramejskiego (Ab?ra kaDav?ra) i nie ma adnego sensu. Nic bardziej mylnego. Jego znaczenie jest jednym z najbardziej przeraajcych przeklestw. Osoba wypowiadajca ?Abrakadabra? kae si komu znale w ramionach trupa (dosownie: Id w ramiona trupa), albo ucaowa trupa (tumaczenie inne: pocauj trupa). Sam zwrot pochodzi z jzyka aciskiego lub francuskiego, ktry ma swoje korzenie wanie w tych jzykach..Embrasser ? ucisn, ucaowa! Embrasse! - ucinij, ucauj. Cadavre ? trup. Nalezy jednak sobie zdawa praw, e w tym przypadku sowo trup jest uyte jako synonim diaba. Czyli bardziej poprawne byoby prztumaczenie powiedzenia: id w ramiona diba lub pocauj diaba.

Do tego zaklcia zostaa dorbiona bardzo ciekawa ideologia nawet matematyczna. Oto ona:

Suma siedmiu liter imienia ??????? wynosi 365 (? = 1, ? = 2, ? = 100, ? = 1, ? = 200, ? = 1, ? = 60). Sowo to peni rwnie rol magicznego znaku i symbolu (m.in. zapewne take w odniesieniu do liczby siedem) na magicznych papirusach hellenistycznych. Znale go mona rwnie na staroytnych i redniowiecznych amuletach z kamienia, najczciej w poczeniu z postaci o ludzkim tuowiu z gow koguta, ludzkimi rkami i wowatymi nogami.

Cz znawcw tematu uwaa, e po raz pierwszy sowo ?abrakadabra? (pisane przez ?c?) pojawia si w De Medicina Praecepta Quintusa Sammonicusa Serenusa ? gnostycznego lekarza cesarza Karakaali. Przepisa on temu wadcy amulet do walki z malari, na ktrym wyryte byo sowo ABRACADABRA w formie trjkta.

Najczciej sowo to byo zapisywane w nastpujcy sposb magiczny:

A - B - R - A - C - A - D - A - B - R - A
A - B - R - A - C - A - D - A - B - R
A - B - R - A - C - A - D - A - B
A - B - R - A - C - A - D - A
A - B - R - A - C - A - D
A - B - R - A - C - A
A - B - R - A - C
A - B - R - A
A - B - R
A - B
A

Spotka byo rwnie taki zapis:

A - B - R - A - C - A - D - A - B - R - A
B - R - A - C - A - D - A - B - R
R - A - C - A - D - A - B
A - C - A - D - A
C - A - D
A

Koczc swoje rozwaania ycz wesoych wit Wielkanocnych, ktre kryj niejedn tajemnic.

Henryk Nicpo

 

reklama

Na gorco

Ksiki

Reportae i publicystyka